Wie voor het eerst in contact komt met een arbodienst, ziet al snel meerdere gezichten voorbijkomen: de bedrijfsarts, de arbeidsdeskundige, en dan is er nog de casemanager. Die laatste rol roept regelmatig vragen op. Wat doet een casemanager nu eigenlijk, en waarom is die functie zo bepalend voor het verloop van een verzuimtraject? Dit artikel legt het uit, vanuit de dagelijkse praktijk.
De positie van de casemanager in het verzuimproces
De casemanager is de centrale figuur in de uitvoering van de Wet verbetering poortwachter. Die wet verplicht werkgevers en werknemers om samen actief te werken aan re-integratie zodra iemand langer dan zes weken ziek is. De casemanager bewaakt dat dit proces op de juiste momenten de juiste stappen doorloopt.
Dat klinkt administratief, en een deel van het werk is dat ook. Maar de rol gaat verder dan het bijhouden van termijnen. De casemanager is het aanspreekpunt voor zowel de werkgever als de werknemer, coördineert de contacten met de bedrijfsarts en zorgt dat het re-integratiedossier klopt. Dat dossier is geen formaliteit: bij een WIA-aanvraag beoordeelt het UWV of alle stappen tijdig en zorgvuldig zijn gezet. Een onvolledig dossier kan leiden tot een loonsanctie voor de werkgever, wat betekent dat de loonbetalingsverplichting met maximaal een jaar wordt verlengd.
De casemanager neemt geen medische beslissingen. Dat is uitdrukkelijk het domein van de bedrijfsarts. Wat de casemanager doet, is zorgen dat de adviezen van de bedrijfsarts worden vertaald naar concrete afspraken en dat die afspraken worden vastgelegd en nageleefd.
Termijnen die leidend zijn
De Wet verbetering poortwachter werkt met vaste termijnen. Die termijnen zijn niet vrijblijvend en kennen geen uitzonderingen tenzij er sprake is van een erkende no-riskpolis of een andere bijzondere situatie.
De belangrijkste mijlpalen zijn:
- Week 6: De bedrijfsarts stelt een probleemanalyse op. Hierin staat wat de belemmering is voor werkhervatting, niet de diagnose, maar de functionele beperkingen.
- Week 8: Op basis van de probleemanalyse stellen werkgever en werknemer samen een plan van aanpak op. De casemanager begeleidt dit proces en zorgt voor vastlegging.
- Week 42: De werkgever meldt het verzuim bij het UWV. Dit is een wettelijke verplichting. Te late melding leidt automatisch tot een boete.
- Maand 20: Er vindt een eerstejaars evaluatie plaats, ook wel de eerstejaarsevaluatie of 52-wekenmelding genoemd. Het re-integratiedossier wordt doorgelicht en zo nodig bijgesteld.
- Maand 21: De werknemer ontvangt een re-integratieverslag dat hij of zij meestuurt bij een eventuele WIA-aanvraag.
- Maand 24: Einde van de wachttijd voor de WIA, tenzij er sprake is van verlengd tijdvak.
De casemanager bewaakt al deze momenten actief. In de praktijk betekent dat: herinneringen versturen, werkgevers aanspreken als ze te laat reageren, en soms ook uitleggen waarom een termijn niet zomaar kan worden verschoven.
Weerstand als onderdeel van het werk
Een eerlijk beeld van de functie vraagt aandacht voor iets wat in functieomschrijvingen zelden staat: weerstand. Die is er vrijwel altijd, en hij komt van meerdere kanten.
Werkgevers ervaren de administratieve verplichtingen soms als een last bovenop een al belastende situatie. Ze hebben een zieke medewerker, moeten het werk opvangen en worden tegelijkertijd aangesproken op dossiervorming en termijnen. De casemanager legt dan uit wat de consequenties zijn van niet-naleving, zonder daarin een oordeel te vellen over hoe de werkgever de situatie ervaart.
Werknemers op hun beurt voelen zich soms onder druk gezet om te re-integreren terwijl ze zich daar nog niet klaar voor voelen. De casemanager heeft hier een neutrale positie: hij of zij kiest geen partij, maar zorgt dat het proces transparant verloopt en dat beide partijen weten wat er van hen wordt verwacht.
Die neutraliteit is geen gemakkelijke houding. Het vraagt om heldere communicatie, het vermogen om grenzen te stellen zonder de relatie te beschadigen, en kennis van de wet- en regelgeving om uitleg te kunnen geven die klopt. Wanneer een werknemer vraagt waarom hij of zij mee moet werken aan re-integratie in ander werk, is het antwoord niet een mening maar een verwijzing naar de wettelijke re-integratieverplichting van de tweede spoor, die ingaat zodra terugkeer in de eigen functie niet meer realistisch is.
Privacy en de grenzen van informatie-uitwisseling
Een onderdeel van het werk dat veel vragen oproept, is privacy. Wat mag de casemanager delen met de werkgever? Wat niet?
Het antwoord is helder: de casemanager deelt geen medische informatie met de werkgever. De bedrijfsarts is de enige die medische gegevens verwerkt en adviseert op basis daarvan over belastbaarheid en re-integratiemogelijkheden. Wat de werkgever ontvangt, is het functioneel advies: wat kan de werknemer wel of niet, en onder welke omstandigheden.
Dit onderscheid is verankerd in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst en de Algemene verordening gegevensbescherming. De casemanager werkt binnen die kaders en legt ook aan werkgevers uit waarom bepaalde informatie niet wordt gedeeld. Dat leidt soms tot frustratie, zeker wanneer een werkgever denkt dat meer informatie het proces zou versnellen. De taak van de casemanager is dan om uit te leggen dat het doel van de privacybescherming niet het belemmeren van re-integratie is, maar het borgen van het vertrouwen dat nodig is om het gesprek tussen werknemer en bedrijfsarts open te houden.
Naast de communicatie met werkgevers speelt ook de interne informatie-uitwisseling binnen de arbodienst een rol. Gegevens worden alleen gedeeld met professionals die direct betrokken zijn bij het verzuimtraject, en altijd op basis van een duidelijke grondslag.
De functie van casemanager bij een arbodienst is veelzijdiger dan ze op het eerste gezicht lijkt. Het gaat om procesbewaking, communicatie, kennis van wet- en regelgeving en het vermogen om in complexe situaties neutraal te blijven. Wie overweegt in deze richting te werken, doet er goed aan zich te verdiepen in de Wet verbetering poortwachter en de bijbehorende termijnen. Die vormen de ruggengraat van het werk.